تولید ماهیان تک جنسی توسط آقای دکتر عبدالجبار ایرانی
این فناوری یک روش نوینی برای تولید ماهیان تمام نر و تمام ماده است که در صنعت آبزیپروری باعث افزایش تولید در واحد سطح میگردد. در بیشتر ماهیان پرورشی به ویژه ماهیانی مثل قزلآلای رنگینکمان و کپور معمولی که رایجترین ماهیان پرورشی ایران هستند، جنس ماده رشد بیشتری نسبت به جنس نر دارد. به همین دلیل پرورش تک جنسی این ماهیان باعث افزایش راندمان تولید و سودآوری میگردد. برای تولید ماهیان تمام ماده، نرسازی و تولید مولدین نر یک پیش نیاز ضروری به حساب میآید. بنابراین ابتدا توسط هورمونهای آندروژن، ماهیان نر تغییر جنسیت یافته (ماهیانی که از نظر ژنتیکی ماده و از نظر فنوتیپی نر هستند) تولید میشود. این ماهیان وقتی به سن بلوغ جنسی رسیدند، اسپرم آنها که برخلاف اسپرم نرهای معمولی (XY) از نظر کروموزومی بهصورت XX هستند، برای تلقیح تخمهای ماهیان ماده معمولی (XX) استفاده میشود و اگر نرسازی درست انجام شده باشد، تمام بچه ماهیان حاصل ماده خواهند بود.
برای القای تغییر جنسیت در ماهیان سه عامل بسیار حائز اهمیت. زیرا اگر هرکدام از به درستی انجام نشود، تغییر جنسیت صورت نمیگیرد و یا ناقص انجام میشود:
- نوع و مقدار هورمون تجویزی: هورمونهای مختلفی برای این منظور استفاده می شود که نوع و مقدار استفاده آنها در گونههای مختلف ماهیان متفاوت است.
- زمان شروع هورمون دهی: زمان شروع هورمون دهی نیز در گونه های مختلف فرق می کند. به عنوان مثال در قزل آلا از زمان آغاز تغذیه فعال (حدود دو هفته به از تفریخ لاروها در دمای حدود 14-12 درجه سانتی گراد) است، در صورتیکه در کپور حدود 2-1 ماه بعد از آغاز تغذیه فعال می باشد.
- طول مدت هورمون دهی: با توجه به نوع هورمون و گونه ماهی فرق می کند. به عنوان مثال در قزل آلا حدود 2 ماه و در کپور حدود 6 هفته است.
هر یک از موارد اشارهشده بالا، با توجه به درجه حرارت آبی که ماهی نگهداری میشود و نژاد ماهی و سایر شرایط فیزیکوشیمیایی آب میتواند دچار تغییر شود. بنابراین بکارگیری این فناوری نیاز به تخصص و تجربه ویژه ای دارد.
نظر شما :